{"id":870,"date":"2017-11-06T02:29:27","date_gmt":"2017-11-06T01:29:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.jaroslawnowak.pl\/wordpress\/?p=870"},"modified":"2017-11-11T15:24:22","modified_gmt":"2017-11-11T14:24:22","slug":"czarnobyl-prypec","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.jaroslawnowak.pl\/wordpress\/2017\/11\/06\/czarnobyl-prypec\/","title":{"rendered":"Welcome to \u0427\u043e\u0440\u043d\u043e\u0431\u0438\u043b\u044c (cz. 4) – Prype\u0107 – miasto, kt\u00f3re przesta\u0142o by\u0107"},"content":{"rendered":"

To mia\u0142a by\u0107 wizyt\u00f3wka Nowego \u0141adu. Mia\u0142a pokaza\u0107 przewag\u0119 systemu socjalistycznego nad zgni\u0142ym, przestarza\u0142ym i wyniszczaj\u0105cym kapitalizmem. Zamiast wyzysku – godziwa praca i p\u0142aca. Zamiast g\u0142odu – dobrobyt. Zamiast walki o przetrwanie – kultura, sztuka, zabawa, spok\u00f3j i beztroska. Taka mia\u0142a by\u0107 Prype\u0107. I do pewnego stopnia, a tak\u017ce momentu w dziejach by\u0142a. Miasto za\u0142o\u017cone w 1970 roku jako osiedle dla pracownik\u00f3w elektrowni atomowej zosta\u0142o zaprojektowane tak, \u017ceby zapewni\u0107 Ludziom Radzieckim wszystko, co najlepsze – czyste osiedla, przedszkola, szko\u0142y, stadion, kryta p\u0142ywalnia, dom kultury, kino, weso\u0142e miasteczko. Oczywi\u015bcie  nie by\u0142 to raj na ziemi, w ko\u0144cu m\u00f3wimy o Rosji Radzieckiej, ale jak na ten kraj – by\u0142o przepi\u0119knie. Dzieci chodzi\u0142y do przedszk\u00f3l, kt\u00f3re mia\u0142y takie mi\u0142e nazwy, jak „Czeburaszka” – czyli po polsku – „Kiwaczek”. Kiwaczek to by\u0142a ma\u0142a animowana posta\u0107 z bajki. No wi\u0119c Kiwaczka znalaz\u0142 krokodyl Giena. Gdzie\u015b tam – to by\u0142o w pierwszym odcinku bajki, ale nie pami\u0119tam, kiedy. W ka\u017cdym razie krokodyl Giena mia\u0142 p\u0142aszcz, kapelusz z „dupk\u0105” i sk\u00f3rzan\u0105 walizk\u0119, jak\u0105 w socjali\u017amie nosili urz\u0119dnicy i pracownicy umys\u0142owi. Teczk\u0119 – jak przysta\u0142o na  urz\u0119dnika czy tam umys\u0142owego w Kraju Rad – star\u0105 i wytart\u0105. No wi\u0119c znalaz\u0142 ten krokodyla Czeburaszk\u0119, spakowa\u0142 do kieszeni, a mo\u017ce tej starej teczki i zabra\u0142 do domu. No i ten dom to te\u017c by\u0142 jaki\u015b taki, \u017ce cz\u0142owiekowi si\u0119 smutno robi\u0142o na jego widok, ale bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce krokodyl Giena mieszka\u0142 SAM, i nikt mu nie dokwaterowa\u0142 wsp\u00f3\u0142mieszka\u0144ca, to by\u0142 normalnie kr\u00f3lem na dzielni.<\/p>\n

Dzieci troch\u0119 starsze chodzi\u0142y do podstaw\u00f3wek. Pi\u0119knych, z ca\u0142ymi \u015bcianami ze szk\u0142a przy salach gimnastycznych. Roze\u015bmiane dzieci \u0107wiczy\u0142y tam w tych pi\u0119knych salach, p\u0142ywa\u0142y na basenach, \u017ceby z si\u0142\u0105 i zapa\u0142em mog\u0142y kiedy\u015b s\u0142u\u017cy\u0107 Ludowej Ojczy\u017anie. W przestronnych klasach uczy\u0142y si\u0119, jak ojcowie rewolucji obalili z\u0142y kapitalizm i stworzy\u0142y utopi\u0119 – \u015bwiat idealny. Czyli w\u0142a\u015bnie ten, w kt\u00f3rym dzieciom dane by\u0142o \u017cy\u0107. Ich rodzinom te\u017c. Ich ojcowie pracowali przy budowie, a potem przy obs\u0142udze czystej, wydajnej i ekologicznej (chocia\u017c wtedy si\u0119 tego s\u0142owa nie u\u017cywa\u0142o) elektrowni atomowej b\u0119d\u0105cej chlub\u0105 radzieckiej nauki i my\u015bli technicznej. Ich matki pracowa\u0142y w biurach, sklepach, szko\u0142ach, szpitalach i przedszkolach. No i w fabryce „Jupiter”, kt\u00f3ra produkowa\u0142a radia i telewizory. Troch\u0119 dziwnie produkowa\u0142a, bo podobno nie wyjecha\u0142 z niej \u017caden telewizor, a produkcja sz\u0142a pe\u0142n\u0105 par\u0105. Ale to ju\u017c normalne w kraju tak pokojowo nastawionym, jak Zwi\u0105zek Radziecki.<\/p>\n

A pa\u0144stwo o nich dba\u0142o. Zbudowa\u0142o obiekt kulturalny o wr\u0119cz oczywistej nazwie – „Energetyk”, stadion, szpital , weso\u0142e miasteczko. No w\u0142a\u015bnie. Z tym weso\u0142ym miasteczkiem to troch\u0119 kicha, bo w\u0142\u0105\u015bnie mieli uruchomi\u0107 diabelski m\u0142yn, kiedy kilka kilometr\u00f3w dalej pokrywka si\u0119 otworzy\u0142a na reaktorze i miasto przesta\u0142o by\u0107. W kilka godzin wywieziono wszystkich pi\u0119\u0107dziesi\u0105t tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w, a miasto zosta\u0142o. Martwe. Co jaki\u015b czas odwiedzane, ale – jak to pisz\u0105 w ksi\u0105\u017ckach – przyroda upomnia\u0142a si\u0119 o swoje. I Prype\u0107 zarasta sobie powoli. Szyby w salach gimnastycznych znikn\u0119\u0142y, meble w domach si\u0119 rozpad\u0142y, obicia sparcia\u0142y, tynk si\u0119 osypa\u0142, znaki drogowe zardzewia\u0142y. Ju\u017c nawet patrz\u0105c na to nie chce si\u0119 my\u015ble\u0107, \u017ce kto\u015b tam mieszka\u0142 i pracowa\u0142, raczej \u017ce po prostu patrzy si\u0119 na zdewastowane miejsca.<\/p>\n

I tak wizyt\u00f3wka Nowego \u0141adu sta\u0142a si\u0119… dowodem na nieistnienie Nowego \u0141adu.<\/p>\n

 <\/p>\n\n